Mounjaro® ve ruh hâli değişiklikleri

Bugün yardım almak

İntihar, kendinize zarar verme ya da yaşamak istememe düşünceleri bir sonraki randevuyu değil, bugün yardımı gerektirir. Türkiye’de 112’yi arayın ya da en yakın acil servise gidin; ABD’de 988’i arayabilir, mesaj atabilir ya da günün her saati ücretsiz ve gizli destek veren 988lifeline.org’u kullanabilirsiniz ^[5][12]. Biri intihar girişiminde bulunduysa hemen yardım çağırın ve onu yalnız bırakmayın ^[10].

Üç düzenleyici, üç ifade

Mounjaro® belgeleri ruh hâlini ülkeye göre farklı ele alır. Tablo, 20 Ekim 2026’da kontrol edildiği hâliyle her birinin ne dediğini gösterir.

FDA incelemesi ne buldu?

FDA Ocak 2026’da, kilo azaltımı için onaylı ve bu ifadeyi taşıyan üç GLP-1 ilacından, Saxenda®, Wegovy® ve Zepbound®’dan intihar riski ifadesinin çıkarılmasını istedi. Mounjaro®’nun da içinde olduğu, tip 2 diyabet için onaylı GLP-1 ilaçlarının prospektüslerinde bu ifadenin zaten bulunmadığını belirtti ^[5].

İnceleme, 107.910 kişiyi kapsayan 91 plasebo kontrollü çalışmanın meta-analizini birleştirdi; bu analiz intihar düşüncesi ya da davranışında, kaygı, depresyon, sinirlilik veya psikozda artış göstermedi. Ayrıca bir GLP-1 ilacına ya da SGLT2 inhibitörüne başlayan, tip 2 diyabetli 2,2 milyondan fazla kişiyi karşılaştıran bir ABD sigorta verisi çalışmasını içerdi. Bu çalışma, diyabeti ve obezitesi birlikte olanlar dahil, kasıtlı kendine zarar vermede artış bulmadı ^[5].

Diyabetlilerde yapılan çalışmalar ne gösteriyor?

DSÖ’nün küresel bildirim veritabanı VigiBase’in 2026 tarihli bir analizi yalnız tip 2 diyabetlilere baktı. Tirzepatid, semaglutid ve liraglutid, diğer diyabet ilaçlarına göre çökkün ruh hâli ve intihar düşünceleriyle daha sık bildirilmişti; ama intihar girişimi ya da ölüm için sinyal yoktu ve mutlak bildirim sayıları düşüktü. GLP-1 ilaçları için bildirim yapanlarda var olan depresyon ve antidepresan kullanımı da daha sıktı; antidepresanlara göre düzeltme bağlantıyı zayıflattı. Yazarlar bildirimlerin çoğunu altta yatan yatkınlığın yönlendirebileceği sonucuna vardı ve yatkın kişilerin tedavinin başında izlenmesini önerdi ^[6]. Bildirim veritabanları riski ölçemez.

Kayıt çalışmaları farklı bir görünüm verir. Tip 2 diyabeti, obezitesi ya da ikisi birden olan yetişkinlerden 85.546 eşleştirilmiş çiftte tirzepatid ve semaglutidin depresyon, kaygı ve intihar düşüncesi birleşik oranları iki yıl boyunca benzerdi ^[7]. %29’u tip 2 diyabetli, fazla kilolu ya da obez kişilerle yapılan bir ABD çalışmasında tirzepatid kullananlarda diğer kilo verme ilaçlarını kullananlara göre daha az intihar düşüncesi ya da girişimi kaydedildi; ama olay sayısı küçüktü ^[8]. Ergenlerde inkretin ilaçları yaşam tarzı tedavisine göre intiharla ilişkili olaylarda daha düşük riskle ilişkiliydi; tip 2 diyabetli alt grupta ise değil ^[9]. Gözlemsel çalışmalar iki yönde de nedenselliği kanıtlayamaz.

Tedavi sırasında ruh hâlini etkileyebilecekler

• Düşük kan şekeri: İlaç Rehberi kaygı, sinirlilik ve ruh hâli değişikliklerini titreme, terleme, açlık ve zihin karışıklığıyla birlikte işaretleri arasında sayar ^[2]. ABD’de bazal insüline eklenen Mounjaro® çalışmasında 54 mg/dL altındaki ölçümler Mounjaro® ile %14 – %19, plaseboyla %13 oranında görüldü ^[1].
• Kendini iyi hissetmemek: İlk haftalardaki bulantı, kusma ve ishal herkesi yıpratabilir. Yorgunluk uzun kalp sonuçları çalışmasında yetişkinlerin %10’unda ^[1], Kanada’nın diyabet çalışma havuzunda ise plaseboda hiç yokken %2,5 – %4,1 oranında bildirildi ^[4].
• Uyku: MedlinePlus uyku sorunlarını depresyonun tetikleyicileri arasında sayar ^[10].
• Diyabetle yaşamak: NIH, depresyonun diyabet ve kalp hastalığı dahil başka sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğunu belirtir ^[11].

Ruh hâlini değiştirebilen başka şeyler

MedlinePlus stresli yaşam olaylarını, sosyal yalnızlığı, alkol ya da madde kullanımını, az çalışan tiroidi, süregen ağrıyı ve steroidler ile beta blokerler gibi bazı ilaçları depresyonu tetikleyebilen etkenler arasında sayar; depresyon ailede de görülebilir ^[10]. Belirti listesinde sinirlilik ya da öfke, insanlardan uzaklaşma, enerji düşüklüğü, umutsuzluk ya da suçluluk, eskiden keyif alınan şeylere ilgi kaybı, ani iştah değişiklikleri, odaklanma güçlüğü, az ya da çok uyuma ve ölüm veya intihar düşünceleri vardır ^[10].

Bunların birçoğu, yeni bir diyabet ya da kilo tedavisine başlayınca değişen şeylerle örtüşür. Bu yüzden ne hissettiğinizi ve ne zaman hissettiğinizi not etmek, ilacın suçlu olup olmadığına baştan karar vermekten daha yararlıdır.

Hekiminizle konuşmak

FDA hastalardan GLP-1 ilaçlarını reçete edildiği gibi kullanmayı sürdürmelerini, endişelerini hekimleriyle konuşmalarını ve yeni ya da kötüleşen depresyonu, intihar düşüncelerini veya olağandışı ruh hâli ya da davranış değişikliklerini bildirmelerini ister ^[5]. Kanada, daha önce depresyon ya da başka ruh sağlığı sorunu yaşadıysanız başlamadan önce hekiminize söylemenizi ister ^[4].

MedlinePlus, düşük ruh hâli iki haftadan uzun süredir işinizi, okulunuzu ya da aile yaşamınızı etkiliyorsa, üç ya da daha fazla depresyon belirtiniz varsa ya da bir ilacın sizi depresif yaptığını düşünüyorsanız hekiminize başvurmanızı ve hiçbir ilacı önce hekiminizle konuşmadan bırakmamanızı öğütler ^[10]. Değişiklikleri çoğu zaman önce aile üyeleri fark eder; Kanada’nın ifadesi onları da konuşmaya davet eder ^[4].

Mounjaro® ve Zepbound®, Eli Lilly and Company’nin tescilli ticari markalarıdır. Saxenda® ve Wegovy®, Novo Nordisk A/S’nin tescilli ticari markalarıdır. PepLabo, Eli Lilly and Company ya da Novo Nordisk A/S ile bağlantılı değildir ve onlar tarafından desteklenmez.